Share

Tomado

Zoals hedendaagse Nederlandse huishoudens vrijwel allemaal wel ‘iets van IKEA’ bezitten, zo gold dat een halve eeuw geleden voor Tomado. Het bedrijf heeft Nederland in de jaren vijftig en zestig gevuld met afdruiprekjes, gardes, theelichtjes, snelkookpannen, koffiemolens en niet te vergeten het onvolprezen Tomado-boekenrekje.
Wat was dat precies voor bedrijf, hoe heeft het zo succesvol kunnen worden en waarom ging het uiteindelijk ter ziele? Het boek Tomado, Van der Togts Massa-Artikelen Dordrecht 1923-1982 vertelt de rijke bedrijfsgeschiedenis van Tomado: familiebedrijf, oer-Hollandse fabrikant van huishoudelijke artikelen, ambitieuze bouwer van vooruitstrevende fabrieken, beeldbepalend bedrijf in het Nederland van na de oorlog. In de vele illustraties komt de ‘IKEA van de jaren vijftig’ weer tot leven. Het Nieuwe Instituut hielp bij de totstandkoming van deze publicatie.

Maaskant
De lotgevallen van Tomado, dat bestond van 1923 tot 1982, weerspiegelen de geschiedenis van Nederland in de twintigste eeuw. De economische golfbewegingen en de sociaal-culturele context komen in het boek uitgebreid aan bod. Een apart hoofdstuk gaat in op de reclame-uitingen van het concern. Verder wordt aandacht besteed aan de gebouwen die architect Hugh Maaskant voor Tomado ontwierp: de befaamde fabriek in Etten-Leur en het Tomadohuis in Dordrecht. Het boek is geïllustreerd met een groot aantal foto’s en ander beeldmateriaal, merendeels nog niet eerder gepubliceerd.

Tomado. Een kampioen in draad

Jan en Wim van der Togt begonnen hun bedrijf op een zolderkamertje in Dordrecht. In de jaren vijftig en zestig groeide het uit tot marktleider op het gebied van huishoudelijke (draad)artikelen. In de jaren vijftig werd het huishouden ontdekt als booming business. Fabrikanten als Philips en Tomado creëerden in straf tempo een enorme keur aan 'handige' produkten. Vooral Tomado, uitvinder van het geplastificeerde staaldraad, werkte in op het gemoed van de waarachtige huisvrouw. Hoe kon zij immers verantwoorden dat haar huishouden een Tomado-jampothouder ontbeerde. 'In elk huis hoort Tomado thuis', was de dwingende boodschap. Op het hoogtepunt stonden er fabrieken in Dordrecht, Zwijndrecht, Etten-Leur en Puurs (België) en had Tomado een naamsbekendheid in Nederland van 98 procent.

In de jaren zeventig kon het concern de tijdgeest niet bijbenen en ging tenslotte failliet. De naam en de producten leven echter voort in het collectieve geheugen van Nederland.

“Zielsblij waren we met het ding van Tomado waarmee we elke dag drie lepels yoghurt extra uit de fles wonnen.” Dat schrijft Wouter Klootwijk in zijn voorwoord over de Tomado-uitlekstandaard. Tomado werd groot met dit soort nuchtere, slimme producten voor het Hollandse huishouden van de wederopbouw. Designers kwamen er nog nauwelijks aan te pas. Toch bepaalden de producten met hun functionele, transparante vormgeving mede het beeld van die tijd.

In elk huis hoort Tomado thuis

Voor dit boek hebben de auteurs onder andere het uitgebreide bedrijfsarchief van Tomado onderzocht en met veel oud-werknemers gesproken. Het resultaat is een toegankelijk geschreven boek, waarin een breed publiek van geïnteresseerden iets van zijn gading zal kunnen vinden: de geschiedenis van design, van de Nederlandse maakindustrie in de twintigste eeuw, of een nostalgische terugblik op het dagelijks leven van toen. Het boek is ondersteund door Het Nieuwe Instituut. Het Nieuwe Instituut brengt hiermee de Nederlandse ontwerpgeschiedenis onder de aandacht van een breed publiek.


Verkoopinformatie
TOMADO. Van der Togt’s Massa-artikelen Dordrecht 1923-1982

Auteurs: Marlies Hummelen, Chris Reinewald, Paul Mertz

Redactie: Marlies Hummelen, Olga van Hoorn
Uitgeverij: Uitgevrij Boekschap, Hoog Keppel / Wouter Botman, Marlies Hummelen
Gebonden, 204 pagina’s, 233 illustraties
, ISBN 9789490357085 / NUR 686

Verkoopprijs: €29,75